Ana sayfa / Blog / Robot almadan robotik kodlama

Robot almadan robotik kodlama öğrenilir mi?

Hakkı Ayman · Robotik kodlama eğitmeni · Online & Manisa / İzmir

Velilerden en sık duyduğum sorulardan biri bu: "Çocuğum robotik kodlama öğrensin istiyorum ama önce binlerce liralık bir robot seti mi almamız gerekiyor?" Kısa cevap: hayır. Uzun cevap için robotik kodlamada çocuğun aslında neyi öğrendiğine bakmak gerekiyor.

Robotik kodlamada çocuk aslında ne öğrenir?

Bir robotu çizgide yürütmek, engelden kaçırmak ya da labirentten çıkarmak için gereken beceriler şunlar:

• Sıralama: Bir işi doğru sırada, adım adım tarif etmek.
• Döngü: Tekrar eden adımı fark edip tek bir döngüye almak.
• Sensör ve koşul: "Önünde engel varsa sağa dön" gibi, ölçtüğüne göre karar vermek.
• Değişken ve fonksiyon: Saymak, ölçmek, kendi bloğunu yazıp tekrar kullanmak.
• Hata ayıklama: Robot yanlış yere gittiğinde hatayı bulup düzeltmek.

Bunların hiçbiri robotun plastikten mi yoksa ekranda mı olduğuna bağlı değil. Hepsi bir düşünme biçimi. Robot, bu düşünme biçimini somutlaştıran araç.

Sanal robot, fiziksel robotun yerini ne kadar tutar?

Dürüst olmak gerekirse tamamen değil. Ama başlangıç için çoğu zaman daha iyi bir araç. Farkları şöyle:

• Aynı olan: Algoritma, döngü, koşul, sensör mantığı, değişkenler, fonksiyonlar, yol bulma ve hata ayıklama. Yani kodlamanın kendisi.
• Farklı olan: Robotu parça parça kurmak, mekanik tasarım ve gerçek dünyanın belirsizliği (ışığa göre değişen sensör değerleri, kayan tekerlek, biten pil).
• Sanalın avantajı: Kurulum ve parça derdi yok. Dersin tamamı düşünmeye ayrılıyor, deneme-düzeltme döngüsü saniyeler sürüyor. Kolay, orta ve zor hâli olan görevlerle zorluk çocuğa göre anında ayarlanabiliyor.

Robot seti ne zaman mantıklı?

Temel kavramlar oturduktan sonra fiziksel robota geçmek çok keyifli bir adım. Özellikle şu durumlarda bir robot setini birlikte değerlendiriyoruz:

• Çocuk FLL veya WRO gibi fiziksel robotla yarışılan bir yarışmaya hazırlanıyorsa,
• mekanik tasarıma ve bir şeyleri elle kurmaya özel bir ilgisi varsa,
• kodlamanın temelleri oturmuş, sıra gerçek dünyanın belirsizliğiyle uğraşmaya gelmişse.

Bu noktaya gelen bir çocuk, sanal robotta öğrendiği her şeyi fiziksel robota taşır. Set almak da "deneyelim bakalım" diye değil, bilinçli bir karar olur. Manisa'daki eğitim atölyemde LEGO® MINDSTORMS® EV3 setleri hazır; atölyede yapılan derslerde de set almanız gerekmiyor.

Online derste bu nasıl işliyor?

Online derslerde kendi geliştirdiğim RoboRota platformunu kullanıyorum. Çocuk robot süpürgeyle evi temizliyor, boyacı robotla bahçeye desen çiziyor, sualtı robotuyla hazine arıyor. Her görev bir kodlama kavramı öğretiyor:

• Öğrenci, verdiğim 6 haneli kodla tarayıcıdan giriyor. Kurulum, hesap ya da e-posta yok.
• Önce görevi okuyor ve planını "mühendis defterine" yazıyor, sonra kodluyor.
• Ben ekranını canlı izliyorum. Takıldığında cevabı vermiyor, ipucu ve soruyla yönlendiriyorum.
• Öğrenme hızına göre görevin zorluğunu ders sırasında artırıp azaltıyorum.
• Deneme hakkı sınırlı ev ödevleri, rastgele denemek yerine düşünerek çözmeyi öğretiyor.

Müfredat, Keşif'ten Şampiyon'a 10 seviye. İlk komutlarla başlıyor; döngüler, sensörler, değişkenler, fonksiyonlar ve yol bulma algoritmalarından geçiyor. Son seviyede yarışma görevleri ve Python'a geçiş var. Okuldaki bilişim derslerinde işlenen konular da bu yolun üzerinde.

Ne gerekiyor?

• Bir dizüstü veya masaüstü bilgisayar,
• güncel bir web tarayıcısı ve internet bağlantısı,
• sessiz bir köşe. Robot seti gerekmiyor.

Nereden başlanır?

İlk ders ücretsiz seviye belirleme dersi. Çocuğunuzun neyi bildiğini ve nasıl öğrendiğini görüyorum, ardından hangi seviyeden başlamanın mantıklı olduğunu söylüyorum. Ücretlerim rekabetçi; güncel ücret için yazmanız yeterli. Online derslerin ayrıntıları burada, yaşa göre yol haritası ise bu yazıda.